در سال 1325 ه . ق در بحبوحهء مبارزات ملت مشروطه‌خواه ايران با محمد عليشاه در اندرز به شاه : پادشها ، چشم خرد باز كن * فكر سرانجام ، در آغاز كن بازگشا ديدهء بيدار خويش * تا نگرى عاقبتِ كارِ خويش مملكت ايران بر باد رفت * بس‌كه بر او كينه و بيداد رفت چون تو ندانى صفت داورى * خصم درآيد به ميانجيگرى مىشود از خصم تبه كار تو * ثروت ما كاهد و مقدار تو پادشها يكسره بد مىكنى * خود نه به ما بلكه به خود مىكنى پادشها خوى تو دلبند نيست * جان رعيت ز تو خرسند نيست واى به شاهى كه رعيت‌كُش است * حال خوش ملّت از او ناخوش است بر رمه چون گشت شبان چيره‌دست * او نه شبان است كه گرگ رمه است سگ بود اولى ز شبان بزرگ * كز رمه بستاند و بخشد به گرگ خيز و تهى زين همه پيرايه باش * ما همه فرزند و تومان دايه باش ليك نه آن دايه كه برجاى شير * زهر نهد بر لب طفل صغير زشت بود يكسره كردار تو * تا چه شود عاقبت كار تو ! . . . در سال ( 1325 ه . ق ) يك سال پس از جلوس محمد عليشاه ، نظر به پاره‌اى اعمال مستبدانه كه از وى سر زد و ملّيون و مشروطه‌خواهان را مشوش و نگران ساخته بود ، تركيب‌بند مفصلى ( در 158 بند ) به عنوان « آئينهء عبرت » سرود كه در آن تاريخچهء مختصر شاهان ايران را از ابتداى پادشاهى كيومرث تا آخر دورهء مظفر الدّين شاه به رشتهء تحرير درآورد و اندرزهايى به شاه داد و اين اشعار را به وسيلهء مشير السلطنه ، وزير دربار ، براى محمد عليشاه فرستاد « 1 » . منظومه با اين بيت آغاز مىشد : پاسبانا ، تا به چند اين مستى و خواب گران * پاسبان را نيست ، خواب ، از خواب سر بردار ، هان و با اين ابيات پندآميز خاتمه مىيافت : اينهمه آثار شاهان خسروا افسانه نيست * شاه را شاها گريز سيرت شاهانه نيست خسروى اندر خور هر مست و هر ديوانه نيست * مجلس افروزى ز شمع است آرى از پروانه نيست اينك‌اينك كدخدايى جز تو در اين خانه نيست * خانه‌اى چون خانه تو خسروا ويرانه نيست خيز و از داد و دهش آباد كن اين خانه را * و اندك‌اندك دور كن از خانه‌ات بيگانه را در اين شعر مسمط به تاريخ جمادى الاولى ( 1327 ه . ق ) « پند سعدى » را به شاه گوشزد و اعمال مستبدّانهء او را نكوهش كرد :

--> ( 1 ) . ديوان ملك الشعراء بهار ، ج 1 ، اما براون در تاريخ جرايد و مطبوعات ايران تاريخ اين شعر را مى - جون 1909 معين كرده كه مطابق است با جمادى الاولى از سال 1327 ه . ق و اين تاريخ به نظر من صحيحتر است .